ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణపై నెలకొన్న ఉత్కంఠకు హైకోర్టు తాజా తీర్పుతో కీలక మలుపు తిరిగింది. స్థానిక ఎన్నికల్లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన జీవోలు 105, 1065ను హైకోర్టు కొట్టివేసింది. అదే సమయంలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియను ఆరు వారాల్లోగా ప్రారంభించాలని ఆదేశాలు జారీ చేసింది. దీంతో రాష్ట్రంలో స్థానిక ఎన్నికల నిర్వహణకు మార్గం సుగమమైంది.
బీసీ రిజర్వేషన్లతో పాటు ఓటర్ల జాబితా, బీసీ జనగణన, వార్డుల పునర్విభజన తదితర అంశాలపై దాఖలైన పలు పిటిషన్లను విచారించిన అనంతరం హైకోర్టు ఈ తీర్పు వెలువరించింది. 34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులపై గత కొంతకాలంగా న్యాయపరమైన వివాదం కొనసాగుతోంది. ప్రభుత్వం సమకాలీన గణాంకాలు, యూనిఫైడ్ ఫ్యామిలీ సర్వే వంటి వివరాలను ఆధారంగా తీసుకుని రిజర్వేషన్లు నిర్ణయించినట్లు కోర్టుకు వివరించింది. అయితే రిజర్వేషన్ల పరిమితికి సంబంధించిన న్యాయపరమైన అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని హైకోర్టు జీవోలను రద్దు చేసింది.
34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్లపై వివాదం
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించేలా ఆగస్టులో జీవో నంబర్ 105ను జారీ చేసింది. పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు సంబంధించిన రిజర్వేషన్ల కోసం జీవో నంబర్ 1065ను తీసుకొచ్చింది. ఈ ఉత్తర్వులను సవాల్ చేస్తూ హైకోర్టులో పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి.
రిజర్వేషన్ల మొత్తం పరిమితి, గతంలో సుప్రీంకోర్టు మరియు హైకోర్టు తీర్పుల్లో పేర్కొన్న న్యాయ సూత్రాలు ఈ కేసులో ప్రధాన అంశాలుగా మారాయి. పిటిషనర్ల తరఫు న్యాయవాదులు మొత్తం రిజర్వేషన్లు న్యాయస్థానాలు నిర్దేశించిన పరిమితులను దాటే అవకాశం ఉందని వాదించారు. ప్రభుత్వం మాత్రం బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్ సమకాలీన జనాభా వివరాలు, యూనిఫైడ్ ఫ్యామిలీ సర్వే, ప్రత్యేక కమిషన్ అధ్యయనం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని నిర్ణయించినట్లు కోర్టుకు తెలిపింది.
ఇదే అంశంపై సెప్టెంబర్‌లో విచారణ సందర్భంగా హైకోర్టు ప్రభుత్వం నుంచి బీసీ రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన పూర్తి గణాంకాలు, రిజర్వేషన్ శాతాన్ని నిర్ణయించడానికి ఉపయోగించిన ఆధారాలను సమర్పించాలని కోరింది. రిజర్వేషన్ల విషయంలో గత తీర్పులు, మొత్తం కోటా పరిమితి వంటి అంశాలను కూడా ధర్మాసనం పరిశీలించింది.
జీవోలు 105, 1065 రద్దు
తాజా తీర్పులో 34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన జీవోలు 105, 1065ను హైకోర్టు కొట్టివేసింది. ఈ ఉత్తర్వులు సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించిన రిజర్వేషన్ పరిమితులకు అనుగుణంగా లేవని న్యాయస్థానం పేర్కొన్నట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి. దీంతో ప్రభుత్వం జారీ చేసిన 34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్ ఉత్తర్వుల ఆధారంగా స్థానిక ఎన్నికల రిజర్వేషన్లను ముందుకు తీసుకెళ్లే పరిస్థితి మారింది.
అయితే ఈ తీర్పు తర్వాత స్థానిక ఎన్నికల మొత్తం రిజర్వేషన్ వ్యవస్థ ఎలా అమలవుతుంది, ఏ విధంగా కొత్త రిజర్వేషన్లను ఖరారు చేస్తారు వంటి అంశాల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఎన్నికల ప్రక్రియకు సంబంధించి నోటిఫికేషన్, షెడ్యూల్ తదితర అంశాలను ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది.
ఆరు వారాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియ ప్రారంభం
బీసీ రిజర్వేషన్ల వివాదంతో పాటు స్థానిక ఎన్నికల నిర్వహణపై కూడా హైకోర్టు కీలక ఆదేశాలు ఇచ్చింది. ఎన్నికల ప్రక్రియను లా ఆదేశం ప్రకారం, ఆరు వారాల్లోగా ప్రారంభించవలసిందిగా న్యాయస్థానం ఆదేశించింది. దీంతో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల విషయంలో ఇకపై రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తదుపరి చర్యలపై ఆసక్తి నెలకొంది.
ఎన్నికల ప్రక్రియ ప్రారంభం అంటే వెంటనే పోలింగ్ జరుగుతుందని అర్థం కాదు. ఓటర్ల జాబితాల ప్రక్రియ, రిజర్వేషన్ల ఖరారు, ఎన్నికల నోటిఫికేషన్, నామినేషన్లు, పరిశీలన, ఉపసంహరణ, పోలింగ్ వంటి దశలు ఉంటాయి. వీటికి సంబంధించిన షెడ్యూల్‌ను రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రకటించాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల హైకోర్టు ఇచ్చిన ఆదేశాల తర్వాత ఎన్నికల ప్రక్రియ వేగవంతం అయ్యే అవకాశం ఉంది.
SIR పూర్తయ్యే వరకు వేచి చూడాలన్న పిటిషన్ తిరస్కరణ
ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాతే స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు నిర్వహించాలని కోరుతూ వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ తరఫున దాఖలైన పిటిషన్‌పైనా హైకోర్టు విచారణ జరిపింది. అయితే ఈ అభ్యర్థనను న్యాయస్థానం అంగీకరించలేదు.
అలాగే బీసీ జనగణన లేదా సమగ్ర సర్వే పూర్తయిన తర్వాతే స్థానిక ఎన్నికలు నిర్వహించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్లను కూడా కోర్టు పరిశీలించింది. స్థానిక ఎన్నికల ప్రక్రియను మరింత ఆలస్యం చేయకుండా ముందుకు తీసుకెళ్లే విధంగా తాజా ఆదేశాలు వెలువడ్డాయి.
వార్డుల పునర్విభజనపై కూడా విచారణ
స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సంబంధించి వార్డుల పునర్విభజన, ఇతర పరిపాలనా అంశాలపై దాఖలైన పిటిషన్లు కూడా ఈ వ్యవహారంలో భాగంగా విచారణకు వచ్చాయి. పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు సంబంధించి ఇప్పటికే ప్రభుత్వం ఎన్నికల నిర్వహణకు అవసరమైన నిబంధనలను జారీ చేసింది. మేయర్లు, మున్సిపల్ చైర్‌పర్సన్లతో పాటు వార్డు సభ్యుల ఎన్నికలకు సంబంధించిన నియమాలను కూడా ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో రిజర్వేషన్ల కోసం ఓటర్ల గుర్తింపు, జాబితాల తయారీ వంటి ప్రక్రియలను కూడా రాష్ట్ర ఎన్నికల వ్యవస్థ చేపట్టింది. సెప్టెంబర్‌లో 59 పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీ, మహిళా రిజర్వేషన్ల కోసం ఓటర్ల వివరాల గుర్తింపు ప్రక్రియ చేపట్టినట్లు అధికారిక సమాచారాన్ని ఆధారంగా చేసుకున్న నివేదికలు వెల్లడించాయి.
ఇక ఎన్నికల షెడ్యూల్‌పై ఆసక్తి
హైకోర్టు తాజా తీర్పుతో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సంబంధించి కీలక న్యాయపరమైన అడ్డంకులు తొలగిన నేపథ్యంలో తదుపరి దృష్టి రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘంపైనే ఉంది. ఎన్నికల నిర్వహణకు అవసరమైన ఏర్పాట్లు, ఓటర్ల జాబితాలు, నియోజకవర్గాలు లేదా వార్డుల వివరాలు, రిజర్వేషన్ల అమలు వంటి అంశాలపై ఎన్నికల సంఘం తదుపరి చర్యలు చేపట్టాల్సి ఉంటుంది.
ఇటీవలే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా స్థానిక ఎన్నికల నిర్వహణకు తాము సిద్ధంగా ఉన్నామని పేర్కొంది. హైకోర్టులో పెండింగ్‌లో ఉన్న పిటిషన్లపై స్పష్టత వచ్చిన వెంటనే ఎన్నికల ప్రక్రియను ముందుకు తీసుకెళ్లే ఉద్దేశాన్ని ప్రభుత్వం వ్యక్తం చేసింది.
మొత్తంగా చూస్తే, ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల విషయంలో హైకోర్టు తాజా తీర్పు కీలక పరిణామంగా మారింది. ఒకవైపు 34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన జీవోలు 105, 1065 రద్దయ్యాయి. మరోవైపు ఎన్నికల ప్రక్రియను ఆరు వారాల్లోగా ప్రారంభించాలని న్యాయస్థానం ఆదేశించింది. ఇప్పుడు ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం తీసుకునే తదుపరి చర్యలపై స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల భవిష్యత్ ప్రక్రియ ఆధారపడి ఉంటుంది.
గమనిక: ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ తేదీ, పోలింగ్ తేదీలు లేదా తుది రిజర్వేషన్ వివరాలు ఇంకా రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం అధికారికంగా ప్రకటించాల్సి ఉంటుంది. కాబట్టి అధికారిక షెడ్యూల్ వెలువడే వరకు తేదీల విషయంలో స్పష్టత కోసం ఎన్నికల సంఘం ప్రకటనను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
Leave a Reply