విదేశాల్లో బ్యాంకు ఖాతాలు, షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, ESOPలు, బీమా పాలసీలు లేదా ఇతర ఆస్తులు ఉండి వాటిని గతంలో ఆదాయపు పన్ను రిటర్నుల్లో సరిగ్గా వెల్లడించని వారికి కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక అవకాశం కల్పించింది. Foreign Assets of Small Taxpayers – Disclosure Scheme, 2026 (FAST-DS 2026) పేరుతో తీసుకొచ్చిన ఈ వన్టైమ్ పథకం 2026 ఆగస్టు 16 నుంచి డిసెంబర్ 31 వరకు అందుబాటులో ఉంటుంది.
ఈ పథకం ఉద్దేశం గతంలో అనుకోకుండా లేదా పొరపాటున విదేశీ ఆస్తులు, విదేశీ ఆదాయాన్ని వెల్లడించని చిన్న పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఒకసారి అవకాశం ఇవ్వడం. అర్హత ఉన్న వారు నిర్దిష్ట పన్ను లేదా ఫీజు చెల్లించడం ద్వారా తమ విదేశీ ఆస్తులు, ఆదాయాన్ని ప్రకటించి కొన్ని పెనాల్టీ, ప్రాసిక్యూషన్ చర్యల నుంచి రక్షణ పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
FAST-DS 2026 అంటే ఏమిటి?
FAST-DS అంటే Foreign Assets of Small Taxpayers – Disclosure Scheme, 2026. 2026-27 కేంద్ర బడ్జెట్లో ఈ పథకాన్ని ప్రకటించారు. విదేశీ ఆస్తులు లేదా విదేశాల నుంచి వచ్చిన ఆదాయాన్ని గతంలో ITRలో వెల్లడించని చిన్న పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఇది ఒక ప్రత్యేక వన్టైమ్ డిస్క్లోజర్ అవకాశం.
విదేశాల్లో నివసించిన సమయంలో సంపాదించిన డబ్బుతో బ్యాంకు ఖాతా, పెట్టుబడులు లేదా ఇతర ఆస్తులు కలిగి ఉండి, తర్వాత భారత్కు తిరిగి వచ్చిన వ్యక్తులు కూడా కొన్ని పరిస్థితుల్లో ఈ పథకం పరిధిలోకి రావచ్చు. ప్రస్తుతం NRIగా ఉన్నప్పటికీ సంబంధిత కాలంలో భారత్లో నివాసిగా ఉన్న వ్యక్తులకు కూడా కొన్ని షరతులతో ఈ పథకం వర్తించే అవకాశం ఉంది.
ఎవరు ఈ పథకాన్ని ఉపయోగించుకోవచ్చు?
ఈ పథకం ప్రధానంగా రెండు రకాల కేసులను దృష్టిలో పెట్టుకుంది.
మొదటి కేటగిరీ: విదేశీ ఆస్తి లేదా విదేశీ ఆదాయం ఉండి, అది పన్నుకు లోబడి ఉన్నప్పటికీ గతంలో సరైన విధంగా వెల్లడించని పరిస్థితులు.
రెండో కేటగిరీ: విదేశాల్లో ఉన్న ఆస్తిని కొనుగోలు చేసిన ఆదాయంపై ఇప్పటికే పన్ను చెల్లించినప్పటికీ, ఆ ఆస్తిని ITRలో విదేశీ ఆస్తిగా వెల్లడించని పరిస్థితులు. అలాగే ఒక వ్యక్తి NRIగా ఉన్న సమయంలో సంపాదించిన ఆదాయంతో విదేశీ ఆస్తిని కొనుగోలు చేసి, భారత్కు తిరిగి వచ్చిన తర్వాత దానిని వెల్లడించని సందర్భాలు కూడా నిర్దిష్ట షరతులకు లోబడి పథకంలోకి రావచ్చు.
రూ.1 కోటి వరకు ఆస్తులు ఉంటే ఎంత చెల్లించాలి?
FAST-DSలో మొదటి కేటగిరీకి సంబంధించిన ప్రధాన పరిమితి రూ.1 కోటి.
విదేశీ ఆస్తి లేదా వెల్లడించని విదేశీ ఆదాయం విలువ నిర్దేశిత పరిమితిలో ఉంటే, ప్రకటించిన విలువపై 30 శాతం పన్ను చెల్లించాలి. దీనికి అదనంగా ఆ పన్ను మొత్తానికి సమానమైన మరో 100 శాతం అదనపు పన్ను చెల్లించాలి.
సరళంగా చెప్పాలంటే, వర్తించే సందర్భంలో మొత్తం ప్రభావం 30% + 30% = 60%గా ఉంటుంది. ప్రభుత్వం 2026 బడ్జెట్లో ఈ నిర్మాణాన్ని స్పష్టంగా పేర్కొంది.
ఉదాహరణకు, పథకం నిబంధనలకు అనుగుణంగా రూ.10 లక్షల విలువైన వెల్లడించని విదేశీ ఆస్తి ఈ కేటగిరీలోకి వస్తే, 30% పన్ను రూ.3 లక్షలు అవుతుంది. దానికి సమానమైన రూ.3 లక్షల అదనపు మొత్తంతో కలిపి మొత్తం రూ.6 లక్షలు అవుతుంది. ఇది కేవలం అర్థం చేసుకోవడానికి ఇచ్చిన ఉదాహరణ మాత్రమే; వాస్తవ మొత్తాన్ని పథకం నిబంధనల ప్రకారం లెక్కించాలి.
రూ.5 కోట్ల వరకు విదేశీ ఆస్తులకు మరో అవకాశం
రెండో కేటగిరీలో రూ.5 కోట్ల వరకు విలువైన విదేశీ ఆస్తులకు ప్రత్యేక నిబంధన ఉంది.
ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తి NRIగా ఉన్న సమయంలో విదేశాల్లో సంపాదించిన ఆదాయంతో ఆస్తిని కొనుగోలు చేసి ఉండవచ్చు. ఆ ఆదాయం అప్పట్లో భారతదేశంలో పన్నుకు లోబడి ఉండకపోవచ్చు. కానీ తర్వాత భారత్కు వచ్చినప్పుడు ఆ విదేశీ ఆస్తిని ITRలో వెల్లడించకపోతే, కొన్ని షరతులతో ఈ కేటగిరీ కింద ప్రకటించే అవకాశం ఉంటుంది.
అలాగే ఇప్పటికే భారతదేశంలో పన్ను చెల్లించిన ఆదాయంతో విదేశీ ఆస్తిని కొనుగోలు చేసి, ఆ ఆస్తి వివరాలను ITRలో వెల్లడించకపోయినా నిర్దేశిత షరతుల మేరకు ఈ కేటగిరీ వర్తించవచ్చు.
ఈ కేటగిరీలో చెల్లించాల్సిన మొత్తం రూ.1 లక్ష ఫీజుగా ప్రభుత్వం బడ్జెట్ ప్రతిపాదనల్లో పేర్కొంది.
ఏ ఆస్తులను వెల్లడించవచ్చు?
పథకం పరిధిలోకి వచ్చే విదేశీ ఆస్తులు, ఆదాయాల రకాలు కేసును బట్టి మారవచ్చు. సాధారణంగా విదేశీ బ్యాంకు ఖాతాలు, విదేశీ షేర్లు, ESOPలు/RSUలు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, బాండ్లు, ETFలు, విదేశీ స్థిరాస్తులు, విదేశీ సంస్థల్లో ఆర్థిక ప్రయోజనాలు వంటి అంశాలు విదేశీ ఆస్తుల రిపోర్టింగ్లో ముఖ్యమైనవి.
అలాగే విదేశీ బ్యాంకు ఖాతాలపై వచ్చిన వడ్డీ, విదేశీ షేర్ల నుంచి వచ్చిన డివిడెండ్లు, విదేశీ ఆస్తుల నుంచి వచ్చిన అద్దె ఆదాయం వంటి విదేశీ ఆదాయాలను కూడా సరైన సందర్భంలో పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ఆదాయ పన్ను శాఖ నుంచి మరో కీలక సదుపాయం
ఇటీవల ఆదాయపు పన్ను శాఖ e-Filing పోర్టల్లో Foreign Assets Information (FAI) సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది. అంతర్జాతీయ సమాచార మార్పిడి వ్యవస్థల ద్వారా భారత పన్ను శాఖకు అందిన విదేశీ ఆస్తుల సమాచారాన్ని అర్హత ఉన్న పన్ను చెల్లింపుదారులు పరిశీలించుకునే అవకాశం కల్పించారు.
ఈ సమాచారం ద్వారా విదేశీ బ్యాంకు ఖాతాలు, పెట్టుబడులు, డివిడెండ్లు వంటి వివరాలను తనిఖీ చేసుకుని, ITRలో వెల్లడించిన సమాచారంతో సరిపోల్చుకోవచ్చు.
ఈ పథకం ఎంతకాలం ఉంటుంది?
FAST-DS 2026 ఒక సాధారణ శాశ్వత పన్ను విధానం కాదు. ఇది వన్టైమ్, పరిమిత కాలం డిస్క్లోజర్ స్కీమ్.
ప్రారంభ తేదీ: 16 ఆగస్టు 2026
చివరి తేదీ: 31 డిసెంబర్ 2026
వాల్యుయేషన్ తేదీ: 31 మార్చి 2026
అంటే అర్హత ఉన్న వారు ఈ పరిమిత కాలంలోనే తమ పరిస్థితిని పరిశీలించుకుని అవసరమైన ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలి.
దరఖాస్తు చేసుకునే ముందు ఏం చేయాలి?
విదేశీ ఆస్తులు లేదా ఆదాయం గత ITRల్లో వెల్లడించలేదని అనుమానం ఉన్నవారు ముందుగా తమ పాత ITRలు, బ్యాంకు స్టేట్మెంట్లు, పెట్టుబడి వివరాలు, షేర్/ESOP స్టేట్మెంట్లు, విదేశీ పన్ను పత్రాలు వంటి రికార్డులను పరిశీలించాలి.
అలాగే e-Filing పోర్టల్లో అందుబాటులో ఉన్న Foreign Assets Information వివరాలను కూడా చెక్ చేయడం ఉపయోగకరం.
అయితే ప్రతి విదేశీ ఆస్తికి ఒకే నిబంధన వర్తించదు. ముఖ్యంగా ఆస్తి ఎప్పుడు కొనుగోలు చేశారు, ఆ సమయంలో వ్యక్తి పన్ను నివాస స్థితి ఏమిటి, ఆస్తి కొనుగోలుకు డబ్బు ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది, ఆ ఆదాయంపై ఇప్పటికే పన్ను చెల్లించారా వంటి అంశాలు కీలకం.
ఎవరికీ ఈ పథకం వర్తించకపోవచ్చు?
ఇది ప్రతి విదేశీ ఆస్తి ఉన్న వ్యక్తికి ఆటోమేటిక్గా వర్తించే పథకం కాదు. పథకంలోని అర్హత నిబంధనలు, ఆస్తి విలువ పరిమితులు, ఆదాయ మూలం, గత ITRలో వెల్లడింపు వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి.
ఇప్పటికే నిర్దిష్ట దర్యాప్తులు లేదా చట్టపరమైన చర్యలు ఎదుర్కొంటున్న కేసులకు ప్రత్యేక మినహాయింపులు ఉండవచ్చు. అందువల్ల కేవలం వార్తా కథనం ఆధారంగా స్వయంగా పన్ను మొత్తం నిర్ణయించుకోవడం కాకుండా, సంబంధిత అధికారిక నిబంధనలను పరిశీలించడం లేదా అర్హత ఉన్న పన్ను నిపుణుడిని సంప్రదించడం మంచిది.
ముఖ్యమైన వివరాలు ఒకే టేబుల్లో
| అంశం | వివరాలు |
|---|---|
| పథకం పేరు | FAST-DS 2026 |
| పూర్తి పేరు | Foreign Assets of Small Taxpayers – Disclosure Scheme |
| ప్రారంభ తేదీ | 16 ఆగస్టు 2026 |
| చివరి తేదీ | 31 డిసెంబర్ 2026 |
| వాల్యుయేషన్ తేదీ | 31 మార్చి 2026 |
| మొదటి కేటగిరీ పరిమితి | రూ.1 కోటి వరకు |
| మొదటి కేటగిరీ చెల్లింపు | 30% పన్ను + దానికి సమానమైన అదనపు పన్ను |
| మొత్తం ప్రభావం | 60 శాతం వరకు |
| రెండో కేటగిరీ ఆస్తి పరిమితి | రూ.5 కోట్ల వరకు |
| రెండో కేటగిరి ఫీజు | రూ.1 లక్ష |
| ప్రధాన ప్రయోజనం | నిర్దిష్ట షరతులతో పెనాల్టీ, ప్రాసిక్యూషన్ నుంచి ఇమ్యూనిటీ |
## పన్ను చెల్లింపుదారులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం
విదేశాల్లో చిన్న మొత్తంలో బ్యాంకు బ్యాలెన్స్, ESOPలు, షేర్లు లేదా ఇతర పెట్టుబడులు ఉన్నాయని మాత్రమే FAST-DS కింద వెంటనే 60 శాతం చెల్లించాల్సి వస్తుందని అర్థం కాదు. **ఆస్తి స్వభావం, ఆదాయ మూలం, గతంలో పన్ను చెల్లించారా, ITRలో ఏం వెల్లడించారు, పథకంలోని ఏ కేటగిరీకి సరిపోతుంది** అనే అంశాలను ముందుగా పరిశీలించాలి.
మరోవైపు విదేశీ ఆస్తులను ITRలో వెల్లడించాల్సిన బాధ్యత ఉన్నవారు భవిష్యత్తులో సమస్యలురాకుండా సరైన వివరాలను నమోదు చేయడం చాలా ముఖ్యం. ముఖ్యంగా ఇప్పుడు CBDT విదేశీ ఆస్తుల సమాచారాన్ని AIS ద్వారా అందుబాటులోకి తీసుకురావడంతో, పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ రికార్డులను మరింత జాగ్రత్తగా పరిశీలించడం అవసరం.
గమనిక:
ఈ కథనం కేవలం సాధారణ సమాచారం కోసం మాత్రమే ఉద్దేశించబడి ఉంది. FAST-DS 2026కు సంబంధించిన అర్హత, పన్ను/ఫీజు లెక్కింపు, మినహాయింపులు, ప్రక్రియ వ్యక్తిగత పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉండవచ్చు. నిర్ణయం తీసుకునే ముందు అధికారిక పన్నునిబంధనలు పరిశీలించి, అవసరమైతే చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ లేదా పన్నునిపుణుడిని సంప్రదించండి.
Leave a Reply