తెలంగాణలో జనగణన 2027కు సంబంధించిన పరిపాలనా ప్రక్రియ మరో కీలక దశకు చేరుకుంది. కేంద్ర హోంశాఖ ఆధ్వర్యంలోని రిజిస్ట్రార్ జనరల్ అండ్ సెన్సస్ కమిషనర్ కార్యాలయం జనాభా గణన రెండో దశకు సంబంధించిన ప్రశ్నావళిని ఇప్పటికే నోటిఫై చేసింది. 2026 ఆగస్టు 14న జారీ చేసిన S.O. 4505(E) నోటిఫికేషన్లో మొత్తం 40 అంశాలను చేర్చారు. వీటిలో జనాభా వివరాలతో పాటు కులం, ఎస్సీ, ఎస్టీ, మతం, విద్య, ఉద్యోగం, వలసలు, బ్యాంకు ఖాతాలు, మొబైల్ నంబర్, ఆధార్, ఓటర్ ఐడీ, పాస్పోర్ట్, డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. ([PolicyIndex][1])
తెలంగాణ ప్రభుత్వం కేంద్రం జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ను రాష్ట్ర గెజిట్లో పునఃప్రచురించే ప్రక్రియ చేపడుతున్నట్లు వచ్చిన సమాచారంతో జనగణనపై రాష్ట్రంలో చర్చ మొదలైంది. అయితే ఒక ముఖ్యమైన విషయం గుర్తుంచుకోవాలి: దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల్లో ఇంటింటి జనాభా లెక్కల ప్రక్రియ ఒకే సమయంలో జరగదు. కేంద్రం ప్రకటించిన షెడ్యూల్ ప్రకారం లడఖ్, జమ్మూకశ్మీర్, హిమాచల్ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్లోని మంచు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో జనాభా లెక్కల రెండో దశ 2026 సెప్టెంబర్ 1 నుంచి 30 వరకు జరగనుంది. మిగతా ప్రాంతాల్లో జనాభా లెక్కల రెండో దశ 2027 ఫిబ్రవరిలో నిర్వహించనున్నారు. ([Press Information Bureau][2])
40 రకాల వివరాలు ఎందుకు కీలకం?
2027 జనగణనలో గత జనగణనలతో పోలిస్తే అనేక అంశాలను మరింత విస్తృతంగా నమోదు చేయనున్నారు. వ్యక్తి పేరు, కుటుంబ పెద్దతో సంబంధం, లింగం, పుట్టిన తేదీ, వయస్సు, వివాహ స్థితి వంటి ప్రాథమిక వివరాలతో పాటు సామాజిక, విద్యా, ఆర్థిక అంశాలపై కూడా సమాచారం సేకరించనున్నారు.
ముఖ్యంగా ఈసారి కుల వివరాల సేకరణకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం లభించింది. స్వాతంత్ర్యం తర్వాత జనగణనలో కుల వివరాలను చేర్చడం ఇదే తొలిసారి. ఒక వ్యక్తి ఎస్సీ లేదా ఎస్టీకి చెందినవారా, అలాగే కులానికి సంబంధించిన వివరాలను నమోదు చేసే విధానం ప్రశ్నావళిలో ఉంది. ([Telangana Today][3])
జనగణనలో అడిగే ముఖ్యమైన వివరాలు
కేంద్రం విడుదల చేసిన 40 అంశాల జాబితాలో ప్రధానంగా ఈ వివరాలు ఉన్నాయి:
- వ్యక్తి పేరు
- కుటుంబ పెద్దతో సంబంధం
- లింగం
- పుట్టిన తేదీ, వయస్సు
- ప్రస్తుత వైవాహిక స్థితి
- వివాహ సమయంలో వయస్సు
- జీవిత భాగస్వామి పేరు
- ప్రకటించిన జాతీయత
- మతం
- ఎస్సీ/ఎస్టీ స్థితి, కులం
- తండ్రి వివరాలు
- తల్లి వివరాలు
- వైకల్యానికి సంబంధించిన సమాచారం
- మాతృభాష, తెలిసిన ఇతర భాషలు
- అక్షరాస్యత, డిజిటల్ అక్షరాస్యత
- విద్యాసంస్థకు హాజరు స్థితి
- అత్యున్నత విద్యార్హత, విభాగం
- పనిచేస్తున్నారా లేదా అనే సమాచారం
- ఉద్యోగం, వృత్తికి సంబంధించిన వివరాలు
- పని చేసే రంగం
- వలసలకు సంబంధించిన సమాచారం
- పుట్టిన ప్రదేశం
- గతంలో నివసించిన ప్రాంతం
- ప్రస్తుత నివాస ప్రాంతం
- బ్యాంకు ఖాతాల సంఖ్య
- మొబైల్ నంబర్
- ఆధార్ నంబర్
- ఓటర్ ఐడీ నంబర్
- భారతీయ పాస్పోర్ట్ వివరాలు
- డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ అందుబాటులో ఉందా అనే సమాచారం
అధికారిక నోటిఫికేషన్లో మొత్తం 40 అంశాలు ఉన్నాయి. అందులో చివరి అంశాల్లో బ్యాంకు ఖాతాల సంఖ్య, అందుబాటులో ఉంటే మొబైల్ నంబర్, ఆధార్ నంబర్, ఓటర్ ఐడీ నంబర్, భారతీయ పాస్పోర్ట్ నంబర్, డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ అందుబాటులో ఉందా అనే ప్రశ్నలు ఉన్నాయి. ([PolicyIndex][1])
కుల గణనకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం
ఈసారి జనగణనలో అత్యంత ఆసక్తి కలిగిస్తున్న అంశం కుల గణన. కేంద్ర ప్రభుత్వం 2025 ఏప్రిల్లో తీసుకున్న నిర్ణయం తర్వాత జనగణన రెండో దశలో కుల వివరాలను సేకరించేందుకు మార్గం సుగమమైంది. వ్యక్తులు తమ కుల వివరాలను వెల్లడించే విధంగా ప్రశ్నావళిలో అంశాన్ని చేర్చారు. ([Telangana Today][3])
కులాల సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులను అంచనా వేయడం, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలకు విధాన రూపకల్పన చేయడం, భవిష్యత్లో వివిధ వర్గాల జనాభా పరిస్థితిని అధ్యయనం చేయడం వంటి అంశాల్లో ఈ సమాచారం ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
అయితే కుల వివరాలను సేకరించే విధానం, సమాధానాలను నమోదు చేసే విధానం, డేటాను ఎలా ప్రాసెస్ చేస్తారు వంటి అంశాల్లో అధికారిక మార్గదర్శకాలను అనుసరించాల్సి ఉంటుంది.
విద్య, ఉద్యోగం, వృత్తిపై కూడా సమాచారం
జనగణనలో కేవలం జనాభా సంఖ్యను లెక్కించడం మాత్రమే కాదు. ఒక వ్యక్తి ఎంతవరకు చదువుకున్నారు, ప్రస్తుతం విద్యాసంస్థలో చదువుతున్నారా, డిజిటల్ అక్షరాస్యత ఉందా వంటి వివరాలను కూడా నమోదు చేయనున్నారు.
అలాగే వ్యక్తి ఉద్యోగం చేస్తున్నారా? ఏ రంగంలో పనిచేస్తున్నారు? వృత్తి ఏమిటి? వంటి అంశాలపై కూడా సమాచారం సేకరించనున్నారు. దీంతో దేశంలోని మానవ వనరులు, ఉపాధి పరిస్థితి, విద్యా స్థాయి వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వానికి మరింత విస్తృతమైన డేటా లభించే అవకాశం ఉంది.
వలసల వివరాలు కూడా నమోదు
ఈసారి జనగణనలో మైగ్రేషన్ లేదా వలసలకు సంబంధించిన వివరాలు కూడా కీలకంగా మారనున్నాయి. ఒక వ్యక్తి ఎక్కడ జన్మించారు, ప్రస్తుతం ఎక్కడ నివసిస్తున్నారు, గతంలో ఎక్కడ నివసించారు వంటి వివరాలు నమోదు చేయడం ద్వారా దేశంలో జనాభా కదలికలపై మెరుగైన సమాచారం అందుబాటులోకి రావచ్చు.
ఉద్యోగం, విద్య, వివాహం వంటి కారణాలతో ప్రజలు ఒక ప్రాంతం నుంచి మరొక ప్రాంతానికి వలస వెళ్లే పరిస్థితిని అంచనా వేయడంలో ఈ సమాచారం ఉపయోగపడుతుంది.
ఆధార్, ఓటర్ ఐడీ, మొబైల్ వివరాలపై స్పష్టత
జనగణనలో గుర్తింపు సంబంధిత అంశాలపై కూడా ప్రజల్లో ఆసక్తి ఉంది. అధికారిక 40 అంశాల జాబితాలో ఆధార్ నంబర్, ఓటర్ ఐడీ నంబర్, భారతీయ పాస్పోర్ట్ నంబర్, మొబైల్ నంబర్ వంటి వివరాలు ఉన్నాయి. అయితే ఇవన్నీ ప్రతి వ్యక్తి దగ్గర తప్పనిసరిగా ఉండాలని కాదు; నోటిఫికేషన్లో అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు అడిగే విధంగా కొన్ని అంశాలు పేర్కొనబడ్డాయి. ([PolicyIndex][1])
అందువల్ల జనగణన సిబ్బంది ఇంటికి వచ్చినప్పుడు ప్రజలు అధికారిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం వివరాలను అందించాల్సి ఉంటుంది.
సెల్ఫ్ ఎన్యూమరేషన్ అంటే ఏమిటి?
జనగణన ప్రక్రియలో Self-Enumeration అనే సదుపాయం కూడా ఉంది. అంటే ప్రజలు అధికారిక డిజిటల్ విధానం ద్వారా తమ జనగణన వివరాలను స్వయంగా నమోదు చేసుకునే అవకాశం.
తెలంగాణలో 2026 ఏప్రిల్ 26 నుంచి మే 10 వరకు సెల్ఫ్ ఎన్యూమరేషన్ ప్రక్రియ నిర్వహించినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో వెల్లడించింది. ఇది తెలంగాణలో జనగణన 2027కు సంబంధించిన ముందస్తు ప్రక్రియలో భాగం. ([Press Information Bureau][2])
జనగణన రెండు దశల్లో జరుగుతోంది
జనగణన 2027ను ప్రధానంగా రెండు దశల్లో నిర్వహిస్తున్నారు.
మొదటి దశ – ఇళ్ల జాబితా, గృహ గణన:
2026 ఏప్రిల్ నుంచి సెప్టెంబర్ మధ్య రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల సౌకర్యానికి అనుగుణంగా ఈ ప్రక్రియను నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ దశలో ఇళ్ల పరిస్థితి, ఇంటి సౌకర్యాలు, గృహానికి సంబంధించిన వనరులు, ఆస్తులు వంటి వివరాలను సేకరిస్తారు. ([Press Information Bureau][4])
రెండో దశ – జనాభా గణన:
ఈ దశలో ప్రతి వ్యక్తికి సంబంధించిన జనాభా, సామాజిక, ఆర్థిక, విద్య, వలసలు, కులం తదితర వివరాలను సేకరిస్తారు. సాధారణ ప్రాంతాల్లో ఈ దశ 2027 ఫిబ్రవరిలో జరగనుండగా, మంచు ప్రభావిత ప్రత్యేక ప్రాంతాల్లో 2026 సెప్టెంబర్ 1 నుంచి 30 వరకు నిర్వహించనున్నారు. ([Press Information Bureau][2])
తెలంగాణకు దీని ప్రాధాన్యం ఏమిటి?
తెలంగాణ ఏర్పడిన తర్వాత జరుగుతున్న తొలి పూర్తి స్థాయి జనగణన కావడంతో రాష్ట్రానికి ఇది ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం కలిగిన ప్రక్రియ. జనాభా సంఖ్యతో పాటు సామాజిక, విద్యా, ఉద్యోగ, వలస, కుల వివరాలు అందుబాటులోకి వస్తే భవిష్యత్ ప్రభుత్వ విధానాలు, సంక్షేమ పథకాల రూపకల్పన, మౌలిక సదుపాయాల ప్రణాళిక వంటి అంశాలకు మరింత ఖచ్చితమైన డేటా లభించే అవకాశం ఉంది.
మొత్తంగా చూస్తే జనగణన 2027 కేవలం జనాభాను లెక్కించే ప్రక్రియ కాదు. దేశ ప్రజల సామాజిక, ఆర్థిక, విద్యా, ఉపాధి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకునేందుకు ఉపయోగపడే భారీ డేటా సేకరణ కార్యక్రమం. తెలంగాణలో రాష్ట్ర గెజిట్ ప్రక్రియ ముందుకు సాగుతున్న నేపథ్యంలో రాబోయే నెలల్లో జనగణనకు సంబంధించిన మరిన్ని మార్గదర్శకాలు, అధికారిక షెడ్యూల్ వివరాలు వెలువడే అవకాశం ఉంది.
Leave a Reply